KEDİ BAKIMI

Kedilerde diş bakımı

Hayatları boyunca 2 set dişe sahip olan kediler, ilk set 26 geçici dişten oluşur, ve süt dişleri olarak adlandırılır. Bu dişler kedi yavruları dört haftalıkken görünmeye başlarlar ve yaklaşık olarak altı haftalık olduklarında tamamlanır.

Hayatları boyunca 2 set dişe sahip olan kediler, ilk set 26 geçici dişten oluşur, ve süt dişleri olarak adlandırılır. Bu dişler kedi yavruları dört haftalıkken görünmeye başlarlar ve yaklaşık olarak altı haftalık olduklarında tamamlanır.

Bu süreçten sonra süt dişleri dökülür ve 30 kalıcı dişle yer değiştirirler. Bu dişler av yakalamaya, çiğnemeye, koparmaya ve hatta kendini korumaya yarar.
Öte yandan, yetişkin kediler bir yada birkaç dişlerini hastalık ya da kaza sonucu kaybedebildiklerinden, kalıcı tabiri çok da doğru bir tabir değildir. Westbury Hayvan Bakım Merkezi, diş uzmanlarına göre hayatları boyunca kedilerin sadece %10’u herhangi bir diş problemi yaşamazlar. Bir çok sorunlu durumda ise sadece sorunlu dişin çekilmesi sorunu çözmektedir.

Beslenme mi Genetik Faktörler mi?

Uzmanların görüşüne göre diş hastalıklarına yatkınlıkta genetik önemli bir rol oynamaktadır ve Abyssinian, Siyam kedisi, Maine Coon kedisi, İran kedisi, Somali kedisi en büyük risk altında olan ırklardır. Öte yandan günümüzde modern kedinin diyeti takip edilerek diş problemlerinden kaçınılması ya da en aza indirgenmesi mümkündür. Uzmanlar normalde kedinin etçil bir canlı olduğunu ve dişlerinin avlanarak, et ve kemik yiyerek temiz ve güçlü kaldığını ancak günümüzde bu beslenme şeklinin sahibinin sağladığı diyete bağlı olduğunun altını çizmektedirler.

Genel Sorunlar

Kedilerdeki diş sorunlarının çoğunluğunu dört tür diş hastalığı oluşturmaktadır ki genelde bu hastalıkların tedavisi bir yada birkaç dişin çekilmesidir.
6 yaş üstündeki kedilerin %85’ini etkileyen Periodontal hastalık en yaygın olanıdır. Bu hastalıkta diş yüzeyinde plakalar birikir ve sertleşir.Bu plakalarda oluşan bakteriyel zehirler ve enzimler diş etlerinde iltihaplanmalara yol açar ve tedavi edilmezse ciddi diş eti iltihaplanmalarına sebebiyet verir. Kedilerde ilerlemiş periodontal hastalık çok hızlı ilerleyebilir ve bu durumda tek makul çözüm dişin çekilmesidir.
Kedilerin %50’sini etkileyen FORL(Feline odontoclastic resorptive lesions)bir diğer genel diş sorunudur. Bu hastalık plaklar sebebiyle diş minesinin hemen altındaki kemik dokuda başlayan lezyonlar ile karakterize edilmektedir. Uygun olmayan immün sistem tepkisi üzerine, doku kendisini yenileyemez ve lezyonlar hızlı şekilde ilerler kökü düzeltilemeyecek kadar dişe zarar verirler.
FGS (Feline gingivitis/stomatitis) ise bahsi geçen hastalıklar kadar sık görülmeyen bir rahatsızlıktır. Yaygınlığı %1 civarındadır. Özellikle FeLV (feline leukemia virus) ve FIV (feline immunodeficiency virus) hastalarında ya da diğer viral hastalıklarda veya hormonal durumlarda gözlemlenir. Bazı durumlarda antibiyotik ve steroid tedavisi faydalı olsa da dişlerinin tamamının ya da çoğunun çekilmesi tek tedavidir.
Diş çatlakları bir travma ya da ender olarak çiğneme sırasında görülür. Bu durumlarda müdahale etmemek kırık dişi enfeksiyonlara açar ve kediye acı verir. Bu dişlerin çekilmesi ise hem acıyı sonlandırır hem de dişi enfeksiyondan korur.
Uzmanlar diş problemi belirtilerini olan kedilerde ağız kokusu, kırmızı ve şişmiş diş etleri, ağız civarını patileme ve sert gıdaları yemeyi reddetme olarak ifade etmektedirler. Öte yandan, kökenleri vahşi hayvanlara dayanan kediler, zayıflık göstermeleri durumunda av durumununa düşünebileceklerini bilirler, bu sebeple de kediler genellikle acılarını göstermezler.

Analiz ve Çözüm

Uzmanlar bir kedinin dişlerinin durumunu tam olarak anlamanın tek yolunun genel anestezi altında ağzını muayene etmek olduğunu ve eğer gerekiyorsa röntgen çekimiyle olduğunu belirtiyorlar. Kedi muayene, diş temizliği, gerekiyorsa tedavi ya da diş çekimi süresince anestezide tutulur ve işlem 45 dakika ile bir saat arası bir sürede tamamlanmalıdır.

Operasyonla Diş Çekimi

Diş düşecek kadar hasar görmediyse, uzmanlar diş çekimini operasyonla yapıyorlar ve şunları ilave ediyorlar:
Biz sadece dişi çekip atmıyoruz, dişin dış kısmındaki diş eti dokusunu kaldırıp, güçlendirilmiş, su soğutmalı delgi ile dişi ağızda tutan bazı kemik dokularını kaldırıyoruz. Ardından dişi alıp diş etini kendinden eriyen materyalle dikiyoruz. “Herhangi lisanslı bir veteriner hekim dişi temizlemeye, muayeneye ve dişi almaya yetkindir.”
Çekim işleminden sonra kedi uyanır ve birkaç günlük ağrı kesici desteği ile evine gider. Uzmanlar şöyle bitiriyor “Garanti olan bir şey var ki kedi hiçbir zaman alınan dişi özlemez, çünkü onsuz çok daha iyi hissediyordur, daha rahat yer ve yaşar.”
Koruyucu önlemlerin işe yaradığı tek diş hastalığı periodontal hastalıktır. Bu amaçla şu üç koruyucu önlem göz önünde tutulmalıdır:
– Kedinizin dişini günlük olarak diş fırçası ile fırçalayın. En başarılı koruyucu önlem diş fırçalamaktır.
– Kedinizi tartar ve plaka oluşmasını %50 önleyen mamalarla besleyin. Gerekli bilgiyi veteriner hekimlerinizden alabilirsiniz.
– Kedinizi yılda bir profesyonel diş temizliğine götürün. Bu işlem anestezi altında gerçekleştirilir.

Yazar Hakkında

Kedi Yavrusu

Yorum Ekle